गुलसत - भाग ५

 " तो सुनो बेटा.. (इथे अब्बू दीर्घ श्वास घेतात) भलेही मैं पाकिस्तानी हु और पाकिस्तान से यहां आप के हिंदुस्तान में घूमने आया हु.. पर बेटा, अब जो में आप को बताने जा रहा हु, वो सुनने के बाद मुझे लगता है आप सदमे में जरूर चले जाओगे.." थोडं गालातल्या गालात हसत करनला डोळा मारत ते बोलतात.. 

करन अब्बूच्या अशा अनपेक्षित बोलण्याने थोडा चकित होतो. पण तरीही त्याच्या हजरजबाबी स्वभावाप्रमाणे तो जराही नं थांबता अब्बूला लगेच उत्तर देतो,

" नहीं नहीं अब्बू.. ऐसा कुछ नहीं होगा.. में इतना कमज़ोर दिल का नहीं हु.. आप बिंदास्त होकर सुनाईए.."

आणि मग पुन्हा अब्बू त्या जुन्या आठवणींना जागवत बोलू लागतात..

"मैं दरअसल इसी हिंदुस्तान में कुछ सालों पहले रहता था.. और आज जहां हम इस होटल में रुके है ना, उसी होटल में आज से करीब 35 साल पहले, लगभग देढ़-दो महीनों तक रोजाना खाना खाने आता था ..!! इसी होटल प्रभात में..!! "

एवढं बोलून ते थांबतात.. पुन्हा एक दीर्घ श्वास घेतात आणि करनकडे एक शांत नजर देऊन जाणण्याचा प्रयत्न करतात की, त्याची ह्यावर काय प्रतिक्रिया येतेय.

खरंतर अब्बूने म्हंटल्याप्रमाणे त्याला हे ऐकून खरंच धक्का बसतो.. हे काय भलतंच सांगतायत अब्बू आपल्याला.. कदाचित माझी फिरकी तर घेत नाहीयेत ना..?? की उगाच किस्सा रंगवून सांगतायत..?? अश्या ना ना तऱ्हेच्या प्रश्नांचा भडीमार त्याच्या डोक्यात सुरू होतो. अब्बूदेखील त्याच्याकडे मिश्कीलपणे बघत रहातात.. जे ते बोलले होते तेच झालं होतं. करनला बसलेल्या धक्क्याची जाणीव त्यांच्या अनुभवी नजरेतून सुटली नव्हती. आपला भूतकाळ त्याला सांगितल्यावर विश्वास येणार नाही हे ते आधीच ओळखून होते. त्यामुळे नं रहावुन शेवटी अब्बूच बोलतात,

" बेटा..आप का जो हाल अब हैं ना, उसे मै अच्छे से समझ सकता हु.. जिस तरह से आप को यकीन नहीं हों रहा है, उसका एहसास मुझे ये किस्सा सुनाने से पहले ही हो चुका था.. पर शायद मुझे लगा के अपने अब्बू की कही गई बातों पार आप को यकीन जरूर होगा.. पर कोई बात नहीं करन बेटा.. मेरी बात भी तो कोई आम नहीं है..!! "

अब्बू धीर गंभीर अशा शांत आवाजात बोलतात. करन त्यासरशी पटकन स्वतःला बसलेल्या धक्क्यातून बाहेर काढत अब्बूला त्याला समजवायचं होतं की, मला तुमच्यावर भरवसा आहे. पण काही गोष्टी ह्या अश्या असतात, ज्या की भरवसा करूनही, भरवशाच्या पलीकडच्या वाटू लागतात.. आणि मग हेच सगळं पुढे तो अब्बूला सांगू लागतो,

 " अब्बू.. मुझे गलत मत समझना। पर ऐसे अचानक आप ने जो भी बोला के, मै हिंदुस्तान में पहले रहता था, और इसी प्रभात होटल में ३५ साल पहले आप खाना भी खाते थे.. तो इसी वजह से मुझे ये बात पचाने में थोड़ासा वक्त लगा। क्योंकि थोड़ी देर पहले तक तो मुझे यही पता था के, आप पाकिस्तानी हो और यहां हिंदुस्तान में सर्फ घूमने आए हो। पर अब तो सारा माहौल ही बदल गया है, अब्बू.." 

करनचं बोलणं ऐकून मात्र अब्बू दिलखुलासपणे हसू लागतात. पण करनच्या बोलण्यात आता मात्र कमालीचा गंभीरपणा आला होता. तो हे ही दाखवू पहात होता की, मी कसाबसा हा धक्का पचवला आहे. फक्त आता तुम्ही अजून नवीन धक्का इतक्यात तरी देऊ नका.. बाकी जे समजायचं ते समजा.. 

करनचं मनातल्या मनात पुटपुटनं चालू होतं. त्यादरम्यान अब्बू बेडवरून उठतात. करनला वाटलं की अब्बू आता किस्सा पुढे सांगणार नाही किंवा त्यांची सांगण्याची इच्छा नसेल. पण त्याला जे वाटत होतं तसं काहीच नव्हतं अब्बूच्या मनात. ते तर बिचारे एवढा वेळ एकाच जागी मांडी घालून बसल्यामुळे थोडा पायांना आलेली मरगळ, चालून मोकळं करण्यासाठी उठतात. करन त्यांच्याकडे एकटक बघत असतो. अब्बू आता रुमभर फेऱ्या मारायला लागतात.. अधूनमधून करनकडे नजर टाकत राहतात.. त्याचीही नजर त्यांच्याकडेच लागून होती. 

रात्रं बरीच झाली होती. हॉटेल रूमवर पूर्ण चिडीचूप शांतता होती.. हवेत मस्त गारवा भरला होता.. त्यामुळे रूममधील पंखाही त्या दोघांनी बंद ठेवला होता.. अब्बूचं एव्हाना पाय मोकळा करून झालं होतं. परत आपल्या जागी जाण्याआधी ते बाथरूमला जाऊन येतात. बेडच्याच बाजूला असलेल्या स्टूलवरची पाण्याची बॉटल ते घेतात, आणि बोलून सुखलेल्या घश्याला पाण्याचा ओलावा देऊन, पुन्हा बेडवर येऊन मांडी घालून बसतात. करन एवढा वेळ तसाच बसून होता. त्याने फक्त बेडवरच पाय लांब करून थोडा पायांना आराम दिला होता. पण आता अब्बू परत किस्स्याला सुरुवात करणार आहे हे बघून, तो परत मांडी घालून त्यांच्याकडे पुढचं ऐकण्यासाठी बघू लागतो. अब्बू शांततलेला भंग करत पुढे प्रेमळ आवाजात मंद स्वरात बोलू लागतात,

" तो आप के हिसाब से बेटा आप मेरी बातों पर दिल से तो भरोसा कर पा रहे हो, पर आप का दिमाग अभी भी मेरी बातों को मान ने से मुकर रहा है.. सही ना..?? " 

अब्बू करनकडे चेहऱ्यावर स्मितहास्य आणत विचारतात.. तो ही नुसती होकारार्थी मान हलवून पुढचं बोलणं कान देऊन ऐकायला सज्ज होतो..

अब्बू पुन्हा किस्स्याला सुरुवात करू लागतात.. आणि करनकडे बघत बोलतात,

" बेटा.. जो भी मैं ने कहा हैं और जो भी मैं अब बताने जा रहा हु, उसमें से इक इक अल्फ़ाज़ मेरी इबादत की तरह सच्ची और पाक है.. इसी होटल प्रभात में मैं ३५ साल पहले आ चुका हु.. पर उस वक्त ये होटल सिर्फ इक आम सी दिखनेवाली छोटीसी खाने की जगह थी.. जिसमें सिर्फ कुछ गिने चुने बैठने के लिए टूटी फूटी खुर्चियाँ थी.. उस दौरान में यहां झुणका भाकर बहुत शौक से खाने आता था.."

अब्बूच्या एवढं बोलण्याने करन थोडा चमकतो आणि मनातल्या मनात परत त्याची विचारांची गाडी सुरू होते.. चला..थोडाफार का होईना आपल्याला अंदाजा तरी आला आहे मूळ झुणका भाकरीच्या ऑर्डरमागचा.. मग ह्याच ऐटीत तो विचारांतून बाहेर येत उत्साहाने अब्बूला बोलतो,

" अच्छा अच्छा.. तो ये बात है.. तभी में सोच रहा था के, आप को हमारे महाराष्ट्र के इस झुणका भाकर के बारे में कैसे पता चला.. पहले तो में मुझे लगा के शायद यूट्यूब के विडियोज देखकर आप को पता चल गया होगा.. पर अब सारा मामला साफ होते जा रहा है.." 

करनच्या बोलण्यातला उस्ताह आणि पुढे जाणून घेण्याची आतुरता त्याला स्वस्थ बसू देत नव्हती.. रूममच्या बाहेरील वातावरण जरी शांत होतं तरी आतलं मात्र सुरू असलेला रंगतदार किस्सा.., तो ऐकून घेण्यासाठी उतावळा असलेला करन.. आणि तेवढ्याच आपुलकीने स्वतःच्या भूतकाळातील आठवणींपैकी असा एका आठवणीचा किस्सा, करनला सांगत असताना स्वतःही त्यात रमलेले अब्बू.. ह्यामुळे रूममधील सारं चित्रच ३५ वर्ष मागे टाईम ट्रॅव्हल करून गेलं होतं.. एखाद्या हॉलिवूडच्या कथेप्रमाणे.. 

करनचं बोलणं ऐकून घेतल्यावर अब्बू त्याला बोलतात,

" जी बेटा.. अब जाकर सही समझे हो.. हम दोनों जब शाम के वक्त यहां आए थे तब में ने नाम तो पढ़ लिया था इस होटल का.. और ये गांव भी जरा जाना पहचाना लग रहा था.. पर इतने सालों बाद ये जगह बहुत ही बदल गई हैं.. में तो बुड्ढा हो गया हु, पर ये जगह और ख़ासतौर पर यह होटल जवान हो गए है.. और इसी वजह से में पहचान नहीं पाया.. पर जब आप फोनपर बात कर रहे है थे, उस वक्त में ऑर्डर देने गया था। तभी में ने वहां दीवार पर इस होटल की पुरानीवाली तस्वीर देख ली थी.. सच कह रहा हु में, देखकर दिल को इतना सुकून मिला बेटा.. जैसे लगा के बिछड़ा हुआ दिल का टुकड़ा दोबारा मेरे दिल से जाकर जुड़ गया हो.. (अब्बूचे डोळे इथे भरून येतात. त्यांचा आवाज जड होतो. थोड्या जुन्या आठवणींनी पाणावलेले डोळे ते रुमालाने अलगद टिपून घेत बोलू लागतात..) ये जो एहसास है न बेटा, ऐसे अल्फाजों में बताना मुश्किल होता है.. पर फिर भी में कोशिश जरूर करूंगा जिससे आप को भी इसकी गहराई का अंदाजा आ सके.. इस होटल का और मेरा रिश्ता बहुत ही गहरा है.. इसी जगह पर मेरी जिन्दगी इक हसीन पल को जा मिली थी.. गुलसत की अम्मी से..!! उसकी माॅं से..!! 

ह्या अनपेक्षित वळणाने करन तर आनंदाने पार भारावून जातो.. त्याला स्वतःची झालेली अवस्था शब्दांत मांडायला अवघड जात होतं... त्यामुळे काहीही नं बोलता हा गोड क्षण तो भरून पावल्यागत स्वतःच्या डोळ्यांत साठवून घेत होता.. गुलसतच्या आईशी हे हॉटेल आणि हे गाव जोडलं गेलं आहे, हे ऐकूनच तो पार भारावून जातो.. कारण कुठेतरी नकळत तोसुद्धा आधीच गुलसतशी जोडला गेला होता.. त्याचं हृदय तिच्यासाठी त्याच्या नकळत धडकायला लागलं होतं.. त्यामुळेच की काय तिची अम्मी त्याला त्याची सासू असल्यासमान भासायला लागली होती.. 

तसं हे गाव जेजुरी जवळचं गुळुंचे.. आणि योगायोग म्हणजे हे गाव करनचं होतं.. जेव्हा तो प्रवासाला निघाला होता, तेव्हा मनात गावी जायचं काही ठरवलं नव्हतं.. पण निव्हळ योगायोगच म्हणा हवंतर, त्याच्याही नकळत तो स्वतःच्याच गावी येऊन पोहचला होता.. वा त्याला नियतीनेच हे सारं घडवून आणण्यासाठी इथे यायला भाग पाडलं असावं..?? तसं त्याच्या पनजोबांनी त्यांच्या तरुणपणीच पाण्याच्या आभावामुळे गाव सोडून मुंबईमध्ये स्थायिक झाले होते.. ते जोपर्यंत जिवंत होते, तोपर्यंत वरचेवर गावी येऊन जाऊन होते.. त्यांच्या मृत्यूनंतर त्याचे आजोबा हळूहळू गावापासून दुरावा ठेवत गेले.. आणि नंतर त्याच्या वडिलांपासून गावी येणं जवळजवळ बंदच झालं होतं.. 

मग आताच काही वर्षांपासून तो आणि त्याचा मोठा भाऊ दरवर्षी जत्रेच्या बहाण्याने गावी येऊ लागले होते. पण त्यांचं आता ओळखीचं गावी कोणीच नव्हतं आणि जी त्यांची जागा होती त्यावर जवळजवळ ६० वर्षांपूर्वीच गावातीलच कोणीतरी जागा हडप केली होती. त्यामुळे ह्या भानगडीत करन आणि त्याचा परिवार नंतर पडले नाही.. आणि दरवर्षी जेव्हाही गावी जत्रेला येणं होतं, त्यावेळेस ह्याच प्रभात हॉटेलमध्ये ते दोघे भाव वास्तव्यास उतरतात... आणि त्यासाठी करनने आज रात्रीच्या मुक्कामासाठी हे हॉटेल निवडलं होतं.. त्याने हे अब्बूला सांगितलं नाही. कारण त्यावेळेस त्याचं आणि अब्बूचं नातं एवढं तरी घट्ट झालं नव्हतं..त्यामुळे सर्व सविस्तर सांगण्यास त्याला रस वाटला नव्हता..

किती ना हा योगायोग..!! जेव्हा नियती काहीतरी अशक्यप्राय घडवून आणायचं ठरवते ना, तेव्हा असं काही तरी योगायोग घडायला सुरुवात होते.. आणि ह्याच कारणामुळे की काय, ह्या किस्स्याशी करन इतका आता स्वतःला जोडून पहात होता.. हे सगळं कसं एखाद्या सिनेमाला शोभेल असंच वाटत होतं.. 

तर एवढी सारी विचारांची कालवाकालव झाल्यावर किस्सा पुन्हा मूळ पदावर आणण्यासाठी करन अब्बूला थोड्या अदबीने विचारतो,

" अब्बू.. फिर आगे गुलसत की अम्मी से मिलने के बाद क्या हुआ..?? आप की कहानी आगे कैसे बढ़ी..?? जरा मुझे भी बताइए ना आप ने उनको कैसे पटाया..?? ( करन ईथे अब्बूला डोळा मारत हसत बोलतो..)

अब्बू पुढे सांगू लागतात.. ह्यावेळी ते थोड्या रोमँटिक मूडमध्ये येऊन , आपल्या आवाजाला थोडं मिश्किल करून त्याच दिलफेक अंदाजात करनकडे बघून बोलतात,

" आप को क्या लगा बेटा.. जवानी से ही में बुड्ढा हु क्या..?? (असं बोलून ते हसायला लागतात..)

" अरे बेटा.. गुलसत की अम्मी जब होटल में होती थी, उस वक्त वो हमेशा मुझे इक भाकर ज्यादा ही दिया करती थी.. क्योंकि उन्हें भी पता था के इस बंदे के पास ज्यादा पैसे नहीं है.. शुरुआत में तो मुझे ये बात समझ नहीं आयी.. पर धीरे धीरे में समझ गया के ये मोहतरमा मुझसे इश्क करने लगी है..!! पर बेटा..(आवाजात थोडा गंभीरपणा आणत.. थोडं थांबत..शब्दांना आवरत ते बोलतात) जैसे जैसे हमारा प्यार आगे बढ़ता गया उनके वालिदसाहब के नजरों में आ गया और फिर गुलसत की अम्मी का आना धीरे धीरे बंद हो गया.. 

अब्बू पुन्हा दीर्घ श्वास घेऊन थांबतात. करन अब्बूची ही अवस्था बघून थोडा पुढे सरकत अब्बूच्या खांद्यावरून हाथ फिरवतो.. अब्बू भानावर येतात आणि पुढे बोलू लागतात,

" कुछ दिनों तक बेटा में ने जैसे तैसे इंतज़ार कर लिया.. पर फिर वो दिन भी आया जब इंतज़ार सजा बनने लगी और दिल बगावत पर उतर आया.. (आता त्यांच्या आवाजात कमालीचा जोश आला होता.. करनही ऐकण्यात पार रमून गेला होता..) 

मैं गुलसत के अम्मी के घर गया.. तब उनके घर में कोई नहीं था.. क्योंकि उस वक्त उनके अम्मी और अब्बू होटल पर गए थे.. उन्हें कोई भाई बहन नहीं थे.. अम्मी, अब्बू और सिर्फ वो, ऐसे तीन लोग ही घर में रहते थे। तो इसी वक्त में मैं उनसे मिलने गया था .. वो भी शायद इसी भरोसे में बैठे थे कि उनका प्यार उनसे मिलने जरूर आएगा.. तो मुझे सामने देखकर वो बहुत खुश हो गए.. थोड़ी देर नजरों से इक दूसरे से जी भर के बात करने के बाद मैं ने उनसे मेरे साथ चलने बोला.. ( करन आता डोळे विस्फारून ऐकू लागतो..)

और वो भी बिना देरी किए मेरे साथ निकल पड़े..!! शायद उन्हें उनके प्यार पर खुद से भी ज्यादा भरोसा था..

असं पळून जाणं त्याला योग्य वाटलं नाही. त्यामुळे अब्बूला मध्येच थांबवत तो बोलतो,

"अब्बू.. आप चाहते तो उनके अब्बू से उनकी लड़की का हाथ मांग सकते थे ना..?? बिना उनके अब्बू से शादी की बात किए बिना ऐसे भगाकर लेकर जाना क्या सही था..?? ( करन थोड्या गंभीर आवाजात बोलतो..)

अब्बू करनच्या दिशेने एक शांत पण गहरी नजर टाकत बोलतात,

" मैं इस वजह से उन्हें भगाकर लेकर गया, क्योंकि बेटा.. गुलसत की अम्मी हिन्दू थी और मैं मुसलमान..!!

उनका नाम था गुलाबाई और मेरा नाम सतीमुद्दीन..और हम दोनों का नाम जोड़कर ही हमारे बेटी का नाम गुलसत रखा है..!!

अरे बापरे.. करन तर आता पारच हादरून गेला. हिंदू मुलगी आणि मुस्लिम मुलगा.. येवढं धाडस तर आजही करता येणं अवघड आहे.. आणि ह्यांनी तर ३५ वर्षांपूर्वीच करून झालंय.. करन पार निशब्द होऊन जातो.. त्याचे विस्फारलेले डोळे आणि अव्वाक होऊन उघडं पडलेलं तोंड त्याला बसलेला धक्का केवढा मोठा होता हे सांगण्यास पुरेसं होतं.. गुलाबाई चा Gul आणि सतीमुद्दिनचं Sat.. अच्छा तर असं ठेवलं गेलं होतं गुलसतचं नाव..!! करन गुलसतच्या नावामागील बनण्याचा किस्सा तर ऐकून खुश होता पर अब्बूची ही फिल्मी स्टाईल खतरनाक लव स्टोरी ऐकून तेवढाच शॉकमध्येसुद्धा गेला होता.

काही वेळ अशीच भयाण शांतता रुमभर पसरते.. रात्रं ही बरीच झाली होती.. सकाळी लवकर उठून पुढचा प्रवासदेखील करायचा होता.. आणि आज सकाळपासून प्रवास करून अब्बूचं शरीरदेखील थोडं थकलं होतं.. त्यामुळे अब्बू निमूटपणे काहीही नं बोलता शांतपणे झोपी जातात.. आणि करन तसाच ह्या किस्स्याच्या खोल तळात जाऊन तसाच बेडवर बसून राहतो.. शांत..निशब्द आणि खोल विचारात हरवून गेलेला.. 

आणि शेवटी थकलेलं त्याचंही शरीर पाठ बेडवर टेकवून आपोआपच शांत झोपी जातं ....

क्रमशः 

सतिश रमेश कांबळे